02 Reportage: Bij de huisarts

Auteur Sjoerd van der Wal

Minderen  Tactus 2013-2014

Hoofdstuk 2 van 7

Een prettig gesprek

Stoppen met roken of afbouwen met slaappillen? In de huisartsenpraktijk kan de cliënt tegenwoordig met deze en andere vragen geholpen worden in de Basis GGZ.

Saskia Schipper

heeft een eigen kantoorruimte binnen de praktijk van de huisarts. Dat geeft bevestiging van de status die de verslavingsconsulent geniet. Eerste cliënt van Saskia deze dag is mevrouw T.; een vroege zestiger die recent afscheid heeft genomen van de sigaret. En niet alleen haar rokertje zei ze vaarwel; ook op andere leefgebieden bewandelt T. een ander pad. Letterlijk in het geval van haar wekelijkse Nordic Walking-trip met de buurvrouw. Saskia complimenteert haar dan ook met haar verschijning: “U ziet er erg goed uit.”

Daadkrachtige dame

T. lijkt zich bewust van valkuilen die er liggen. “Even een keer er eentje opsteken is er niet bij - dat doen we dus niet meer.” Uitleg over uitglijders is niet nodig. Terwijl er met de vele ziektegevallen in de familie toch  genoeg, al dan niet terechte, aanleiding is een sigaretje op te steken.Gedurende het gesprek blijkt meer en meer dat T. het gesprek eigenlijk niet meer nodig heeft. Het gaat goed. “We zijn eigenlijk wel een beetje klaar”, concludeert Saskia. “Gaat het misschien niet te goed?”, vraagt de vrouw voor de zekerheid. Saskia verzekert haar dat daar geen aanwijzingen voor zijn. “Ik zie een daadkrachtige dame; u bent een doorzetter.”

Na mevrouw T. volgt mevrouw S. Ze is een tijdje gestopt met het nemen van slaappillen. Het stoppen is een tijdje gelukt; slapen ging minder goed. “Drie nachten wakker gelegen; dat werkt niet voor mij. Ik slik nu weer een halve pil per dag.” Saskia vraagt haar naar wat er gebeurt als ze geen pil neemt. Dan ga ik tijd rekken, zie er tegenop om naar bed te gaan. Ik vraag me ook vaak af of zo’n halve pil nou zo erg is. Wat is het alternatief: een glas whisky?”

Saskia legt uit dat het laatste stapje naar een pillenvrij bestaan lastig is. “U hebt afkickverschijnselen. Die maken het erg moeilijk om daadwerkelijk geen slaappillen meer te nemen.” Geen woord aan gelogen; de vrouw besluit dat ze voorlopig een halve slaappil neemt. Saskia toont begrip en respecteert haar keuze. Wel krijgt de vrouw slaaptips en ontspanningsoefeningen mee.

Vlucht uit de werkelijkheid
Binnen de Basis GGZ is ook plaats voor zwaardere problematiek zo bewijst het derde gesprek. De man heeft al jaren een fors alcoholprobleem, grote spanningen met één van zijn zoons en een vrouw die haar seksuele geneugten regelmatig buiten de deur zoekt. Saskia ziet het vele drinken als een vlucht uit de werkelijkheid. Dat beaamt de man; zijn jeugd kenmerkte zich door mishandeling en verwaarlozing. Hij is bang voor wat er aan de oppervlakte komt als hij stopt met drinken. Tot hij in behandeling kan, komt hij eens per week bij Saskia. De man is blij met het wekelijkse gesprek en het resultaat: het alcoholgebruik daalt. Saskia is tevreden.

                                                                                                                                                      

Basis GGZ

De Basis GGZ is onderverdeeld in Praktijk Ondersteuning Huisartsen (POH) en de Generalistische basis GGZ (GbGGz). Deze laatste is vervolgens weer onderverdeeld in vier zorgzwaarten.

Voor de nieuwe inrichting van de GGZ zijn grofweg twee redenen: Teveel mensen met lichtere psychische problematiek komen vanuit de basiszorg in de specialistische GGZ terecht en er keren te weinig mensen na behandeling terug vanuit de specialistische zorg in de basiszorg en de generalistische zorg.

Tactus sluit aan bij deze ontwikkeling met het project Basis GGZ. We zijn ervaring aan het opdoen in de POH-functie, en de vier zorgvraagzwaartepakketten van de GbGGz aan het invullen. De in het artikel genoemde term verslavingsconsulent is de benaming die Tactus momenteel gebruikt voor haar POH-GGZ.

                                                                                                                                                        

Na mevrouw T. volgt mevrouw S. Ze is een tijdje gestopt met het nemen van slaappillen. Het stoppen is een tijdje gelukt; slapen ging minder goed. “Drie nachten wakker gelegen; dat werkt niet voor mij. Ik slik nu weer een halve pil per dag.” Saskia vraagt haar naar wat er gebeurt als ze geen pil neemt. Dan ga ik tijd rekken, zie er tegenop om naar bed te gaan. Ik vraag me ook vaak af of zo’n halve pil nou zo erg is. Wat is het alternatief: een glas whisky?”

Saskia legt uit dat het laatste stapje naar een pillenvrij bestaan lastig is. “U hebt afkickverschijnselen. Die maken het erg moeilijk om daadwerkelijk geen slaappillen meer te nemen.” Geen woord aan gelogen; de vrouw besluit dat ze voorlopig een halve slaappil neemt. Saskia toont begrip en respecteert haar keuze. Wel krijgt de vrouw slaaptips en ontspanningsoefeningen mee.

Vlucht uit de werkelijkheid
Binnen de Basis GGZ is ook plaats voor zwaardere problematiek zo bewijst het derde gesprek. De man heeft al jaren een fors alcoholprobleem, grote spanningen met één van zijn zoons en een vrouw die haar seksuele geneugten regelmatig buiten de deur zoekt. Saskia ziet het vele drinken als een vlucht uit de werkelijkheid. Dat beaamt de man; zijn jeugd kenmerkte zich door mishandeling en verwaarlozing. Hij is bang voor wat er aan de oppervlakte komt als hij stopt met drinken. Tot hij in behandeling kan, komt hij eens per week bij Saskia. De man is blij met het wekelijkse gesprek en het resultaat: het alcoholgebruik daalt. Saskia is tevreden.