04 Wetenschap: DASS

Auteur Sjoerd van der Wal

Minderen  Tactus 2013-2014

Hoofdstuk 4 van 7

DASS

Goede screening is de eerste stap op weg naar herstel. Korte en duidelijke vraagstelling helpt om snel inzicht te krijgen in de psychische gesteldheid van een cliënt. Tim Kok onderzocht de methodiek en vond een nieuwe manier van screenen op PTSS (Posttraumatische Stress Stoornis).

Screening wordt ingezet om patiënten die geen duidelijke klachten of symptomen melden vroegtijdig te kunnen identificeren zodat snelle interventie mogelijk is. De MATE geeft bijvoorbeeld als onderdeel van de intake zicht op een aantal cliëntkenmerken en op de psychische gesteldheid van de cliënt (depressie, angst en stress). Maar er is meer; de DASS blijkt ook goed te gebruiken om te screenen op PTSS. Een ‘bijkomstigheid’ die Tim Kok ontdekte.

Kok: “Binnen Tactus is er steeds meer aandacht voor stoornissen die gelijktijdig met verslaving aanwezig zijn. Met dat voor ogen heb ik onderzoek gedaan naar instrumenten om op PTSS te screenen. Het blijkt namelijk vaak moeilijk voor cliënten om trauma en PTSS klachten tijdens intake te bespreken, terwijl dit wel belangrijk kan zijn voor de behandeling.”

Kok deed tussen 2008 en 2011 onderzoek naar PTSS opeen aantal klinische afdelingen van Tactus en andere verslavingszorginstellingen in Oost- en Zuid-Nederland. “Doel was het ontwikkelen van een screeningsinstrument om PTSS uit te vragen. Daarvoor hebben we 200 patiënten uitgebreid geïnterviewd en een aantal korte vragenlijsten afgenomen. Hieruit bleek dat de ZIL een goede screener was voor PTSS. Deze is ook een tijdje gebruikt in de intake.”

De druk op de intake is echter groot en er kan niet voor elke comorbide stoornis een screeningsinstrument worden ingezet. Dus ging Kok op zoek naar een meer effectieve manier van screenen op PTSS. Hij vond de DASS, een andere, vergelijkbare screener die ook werd meegenomen in het onderzoek. “Tussen de DASS en de ZIL zit veel overlap als je kijkt naar de klachten die cliënten rapporteren. Dat geldt ook voor de uitkomsten.”

Uit de analyses blijkt dat de DASS een goede screener voor PTSS is. “Vanuit praktisch oogpunt is de DASS een goed instrument. Het is betrouwbaar, maar ook erg efficiënt. Dat komt de intake en dus de behandeling ten goede”, besluit Kok.

Een overzicht van alle wetenschappelijke publicaties van medewerkers van Tactus staat op tactus.nl