04 Succesproject: Ervaringsdeskundigheid

Auteur Sjoerd van der Wal

Herstellen Tactus 2014-2015

Hoofdstuk 4 van 6

Rick Kamphuis is opgeleid ervaringsdeskundige en stuwende kracht achter Intact Herstel en Zelfhulp in Zutphen. De echte basis voor die deskundigheid ligt in het heftige leven dat hij leefde. Een leven vol drank en drugs.

Zijn jeugdjaren in een volksbuurt in Haaksbergen waren goed. “Veel vrienden en lieve ouders. Wel ging veel aandacht naar mijn broer met een beperking. En ik was een makkelijk kind.” Zelf werd Rick op z’n zesde gediagnosticeerd met een motorische ontwikkelings-achterstand. “Die onhandigheid gebruikte ik om de clown te spelen, maar van binnen voelde ik me erg onzeker. Bovendien was ik zwaarlijvig. Meestal vond men mij wel grappig; dat clownsgedrag behield ik om er bij te horen. En om mijn onzekerheid te maskeren.” Met zijn gedrag kwamen ook de problemen.

Vallen en opstaan

“Ik rookte al op mijn achtste en dronk voor het eerst op mijn twaalfde; tijdens een feestje van mijn oma zat ik met een neefje in de kelder te drinken, het ging van kwaad tot erger.” In zijn puberjaren volgden de gebeurtenissen elkaar snel op. “Ik blowde en dronk excessief. En later kwamen de pillen er bij. Die eerste pil beviel zo goed; alles kreeg een roze gloed. Ik dacht: dat moet iedereen doen.”
Rick begon met het dealen van pillen op housefeesten om het stappen te bekostigen. Dit was een lucratieve handel; zo kwam hij in aanraking met cocaïne. “Ook dit ging ik verkopen en kwam zo bij een jongen thuis waar we gingen roken. Dit was het begin van de ellende; ik  ben er 48 uur lang gebleven om te roken.” Toch was de bodem nog niet in zicht. “Toen al mijn reserves erdoor waren en mijn wereld donker was, begon ik ook met heroïne. Eerst roken en later ook intraveneus.”

Geloof en liefde
Toch werd het gebruik rond zijn 21e minder en had hij ‘een heldere periode’. Maar dat duurde niet lang. “Een goed jaar later kreeg ik een gigantische terugval. Dat was wel het begin van een donkere periode.” Een tijd van gebruiken, inbreken en opgepakt worden. Uiteindelijk belandde Rick na een mishandeling in de gevangenis. “Daar heb ik veel geleerd over verslaving. Maar ook over mezelf. Ik werkte aan mezelf en had helemaal mijn draai gevonden.” De signalen waren goed en dus verhuisde Rick naar de kliniek in Rekken. “Daar werd ik na een tijdje opgehaald door mijn vriendin, want het ging zo goed met me. En ik was er ook van overtuigd dat ik nooit meer zou gebruiken, maar op de weg naar Enschede zuchtte mijn hele lichaam naar drugs. We zijn omgedraaid en ik was zo weer terug in de kliniek.”

Na diverse kliniekopnames en vele heftige gebeurtenissen in zijn leven, waaronder een auto-ongeluk, veranderde er iets. Er zijn zaken die het leven van Rick doen kantelen. Het geloof en de liefde. “Na mijn laatste opname ben ik bij mijn huidige vrouw, die ik toen net had ontmoet, ingetrokken. Uit respect voor haar dronk ik niet. Daarbij kwam ik er achter dat het drinken vaak een trigger was voor gebruik van andere middelen. Dat was wel een nieuw inzicht.” Ook het geloof inspireerde Rick tot een verandering. “Ik ben ooit in de gevangenis naar de kerk geweest. Daar merkte ik dat ik steun vond; gesterkt werd. Een stille kracht die me hielp de juiste beslissingen te nemen.”

'Zonder wrijving geen glans’

Nieuwe start
Rick ging naar een zelfhulpgroep en vond daar een nieuwe uitdaging. “Ik dacht altijd dat die zelfhulp zo’n groep was waar iedereen elkaar de hele tijd huilend in de armen viel. Dat gebeurde niet, maar toch voelde het als een warm bad.” Rick kon als stagiair aan de slag in de kliniek in Zutphen en begon met een opleiding. Hij was zichzelf weer aan het uitvinden. “De allereerste die in me geloofde was mijn vrouw, toen de hulpverlener en de familie en daarna geloofde ik pas in mezelf.” Rick vat het proces zelf graag samen onder het motto ‘zonder wrijving geen glans’.

Nu is alles anders. Rick woont samen, heeft een zoontje en is in dienst van Tactus. Een nieuw leven; een ander leven. “Ik ben nu 5 jaar abstinent. Dat is niet altijd makkelijk geweest, maar ik heb steun. Aan mensen in mijn omgeving, maar ook aan medicijnen en meditatie. En in mijn werk kan ik veel energie kwijt. Daar ben ik Tactus dan ook dankbaar voor.” Rick is een stuwende kracht achter de Intact zelfhulpgroepen in Zutphen. Zijn eigen ervaringen zijn daarbij een welkome bagage. “Ik zie mezelf als een klankbord; ik herken veel dingen. Ik houd mensen voor dat ze tot veel in staat zijn. En ik kan het weten.”

Lees ook het verhaal van Simone.

Herstel en Zelfhulp

Door herstel te integreren in de reguliere zorg wordt het herstelproces van de cliënt verstevigd. Herstel betekent ook het verminderen van terugval en het optimaliseren en behouden van eigen kracht. Gezondheidswinst dus.

Kwetsbare mensen omschrijven herstel zelf in termen van: mee doen, erbij horen, een goed gevoel over jezelf en eigen regie. Zij brengen herstel ook nadrukkelijk in verband met ambities. Daarmee geven zij aan dat zij (nog steeds) iets van het leven willen maken.

Herstel is voor Tactus een belangrijk onderdeel van de zorg.

Ervaringsdeskundigheid
Ervaringsdeskundigheid is een ‘nieuwe’ professionaliteit die een plaats krijgt binnen het zorgproces. Tactus kiest voor het inzetten van ervaringsdeskundigheid met als doel het verbeteren van de kwaliteit van zorg door ervaringskennis te gebruiken. Tactus wil medewerkers met een verslavingsachtergrond inzetten om dit te bereiken. Enerzijds zorgt dit namelijk voor een verrijking van de behandeling(en) en anderzijds geef je als verslavingszorginstelling een duidelijk signaal af door mensen met een verslavingsachtergrond in dienst te nemen. We vergroten de eigen kracht van cliënten door verschillende cursussen en zelfhulp aan te bieden. De cursussen worden gegeven door ervaringsdeskundige LEON-geschoolde (Leergang Ervaringsdeskundigheid Oost Nederland) docenten. Op dit moment zijn er drie ervaringsdeskundige docenten werkzaam binnen Tactus. Zij verzorgen de cursussen Begin maken met herstel, Herstellen doe je zelf en Werken met eigen ervaring. Met gemeenten worden afspraken gemaakt over de inzet van ervaringsdeskundigen om zo een financiële basis te creëren voor de opleiding van ervaringsdeskundigen. Werk is een ander speerpunt bij het persoonlijk herstel en preventie van terugval. Daarom is er de mogelijkheid om aan te sluiten bij een werkervaringsproject.

Intact Herstel en Zelfhulp
Intact is actief ondersteunend bij dit herstelproces. Doel van Intact is de rehabilitatie en integratie van verslaafden in hun familie, beroep en de maatschappij, in elk stadium van verslaving en in elk stadium van de behandeling. Dit gebeurt door verschillende cursussen en zelfhulpbijeenkomsten aan te bieden. Daarnaast is er de mogelijkheid om je individueel te laten coachen door één van de ervaringsdeskundigen van Intact. Tijdens de zelfhulpbijeenkomsten maken de deelnemers nieuwe sociale contacten en bouwen zo aan een herstellend netwerk.

Meer informatie over Intact Hertsel en Zelfhulp is te vinden op intactherstelzelfhulp.nl